آکنه ولگاریس قسمت سوم کنترل و درمان

آکنه ولگاریس (قسمت سوم): کنترل و درمان

آکنه کنترل و درمان: در دو قسمت قبلي مقاله، به معرفي آكنه و لگاريس پرداخته شد و سبب شناسي (اتيولوژي) و پاتولوژي بيماري و روشهاي درماني مختلف آن مورد بررسي قرار گرفت. در اين قسمت، توصيه هاي ضروري كه بايد در كنترل و درمان اين بيماري مورد توجه قرار گيرد، مورد بحث قرار گرفته است.

انواع ديگر آكنه غير از آكنه و لگاريس (آكنه معمولي يا آكنه جوانان) انواع ديگري از آكنه نيز وجود دارند كه از نظر ظاهري شباهت زيادي به آكنه و لگاريس دارند، ولي از نظر علل ايجادكننده، با اين نوع آكنه تفاوتهايي دارند و درمان آنها نيز به طور اختصاصي و تحت نظارت مستقيم پزشك بايد صورت گيرد. اين آكنه ها عبارتند از:

1) آكنه روزاسه: موارد معمول اين نوع آكنه در نانواها، آشپز ها و يا ساير افرادي كه در معرض حرارت زياد باشند، ديده مي شود. از سن 30 تا 40 سالگي بروز مي كند و بيشتر آكنه افراد مسن است. در اين افراد كومدون ديده نمي شود ولي گاهي اوقات پاپول، پوستول و ندول و يا كيست ديده مي شود. ضايعات اغلب به صورت قرينه،در گونه ها، بيني، چانه و پيشاني قرار دارند.

2) آكنه استروئيدي: گاهي اوقات در افراد مستعد، 2 تا 5 هفته پس از شروع مصرف داروهاي استروئيدي خوراكي يا موضعي (مثل بتامتازون، پرونيزولون و …) به طور ناگهاني ضايعات آكنه اي ايجاد مي شود. ضايعات اندازه يكسان و توزيع متقارن بر روي گردن، سينه و پشت دارند.

3) آكنه شغلي: در برخي افراد مثل افرادي كه با قير و … سر و كار دارند نيز ممكن است بثورات آكنه اي ديده شود.

4) آكنه نوزادان: در اثر هورمونهاي آندروژني از مادر به جنين، نوازد بعد از تولد دچار يك سري ضايعات آكنه اي مي شود. اين ضايعات نيازي به درمان خاصي ندارند

5) آكنه ناشي از مصرف مواد آرايشي: اغلب موادي كه در فرآورده هاي آرايشي و بهداشتي مي شود، مي توانند آكنه ايجاد كنند. توصيه مي شود افرادي كه مستعد آكنه هستند، از فرآورده هاي آرايشي بهداشتي خاصي استفاده كنند كه عبارت non-comedogenic) غير جوش زا) روي آن درج شده باشد. لذا توصيه مي شود هنگام تهيه اين فرآورده ها با يك داروساز مشورت كنيد.

6) آكنه مكانيكي: دستكاري ضايعات كومدوني مي تواند منجر به ضايعات التهابي آكنه گردد.

7) آكنه گرم منفي: گاهي در افرادي كه به مدت طولاني آنتي بيوتيك خوراكي مصرف كرده اند، تعدادي ضايعات در اطراف بيني و گونه ها به وجود مي آيد كه آكنه گرم منفي است.

8) آكنه دارويي: يك سري از داروها (مانند فني توئين، ليتيم، ايزونيازيد، ريفامپين و …) مي توانند ايجاد آكنه كنند.

توصيه هاي ضروري به افراد دچار آكنه

 در حال حاضر، روش پيشگيري خاص براي جلوگيري از پيدايش و ايجاد آكنه وجود ندارد، اما با به كارگيري توصيه هاي زير، افراد مبتلا به آكنه مي توانند   آكنه خود را تحت كنترل درآورده و از پيشرفت آن و ايجاد اسكار (جاي جوش) جلوگيري كنند.

  • اگر پوستتان چرب است، به ترتيب زير آن را تميز كنيد:

به آرامي صورت خود را با صابون غيرمعطر براي 3 تا 5 دقيقه ماساژ دهيد. دقت كنيد نواحي جوش دار و دردناك را ماساژ ندهيد، زيرا باعث گسترش عفونت مي شود. صورت خود را يك تا دو دقيقه بشوييد و از كف صابون پاك كنيد. گاهي، استفاده از صابون آنتي باكتريال كمك زيادي مي كند، پس از شستشوي پوست، از الكل براي پاك كردن چربي استفاده كنيد. هر روز حوله صورت را عوض كنيد، زيرا باكتري ها مي توانند به سرعت در حوله هاي مرطوب رشد كنند. – پس از ورزش شديد، عرقتان را بشوييد و در اسرع وقت، چربي صورت را پاك كنيد. – از مواد آرايشي روغني استفاده نكنيد. مواد آرايشي غيرروغني نازك كه به صورت لوسيون هستند بهتر است. – از مصرف مرطوب كننده هاي  معمولي  خودداري كنيد  و با نظر داروساز  يا پزشك از  انواع غيرجوش زا (non-comedogenic)  استفاده كنيد.

به هيچ وجه، پوست خود به فشار نياوريد نخارانيد و نكوشيد جوش ها را تخليه كنيد، زيرا آثار آن به جاي مي ماند و به گسترش عفونت نيز كمك مي كند.

 رابطه مستقيمي بين نوع رژيم غذايي و آكنه وجود ندارد، اما بعضي مواد غذايي مانند كاكائو، نوشابه، خرما و تخم مرغ معمولا آن را بدتر مي كنند، البته بايد توجه داشت كه نوع غذاي مؤثر مي تواند از فردي به فرد ديگر متفاوت باشد. از اين رو، يادداشت هايي از غذاهايي كه مي خوريد داشته باشيد. براي اين كه بفهميد به كدام غذا حساسيت داريد، آن غذاهايي را كه شك داريد آكنه شما را بدتر مي كنند، از رژيم غذايي خود حذف كنيد.

آکنه ولگاریس قسمت سوم عکس اول

بعد آنها را دوباره يكي يكي به رژيم غذايي اضافه كنيد. اگر مشخص شد كه آكنه دو تا سه روز بعد از اضافه كردن يك غذا تشديد مي شود، آن غذا را به كلي از رژيم غذايي خود حذف كنيد، اما اگر اين اتفاق نيفتاد، مي توانيد آن را در رژيم غذايي خود نگه داريد. آکنه معمولا در تابستان بهتر مي شود، بنابراين، بعضي از غذاها را كه در زمستان آكنه معمولا نمي توان خورد، شايد بتوان در تابستان مصرف كرد.

جوش يا دانه هاي سرسياه روي پوست مربوط به تجمع گرد و غبار و كثيفي نيست. از شستشوي مكرر پوست خودداري كنيد.

اصلاح، صورت بلامانع است ولي نبايد چنان شديد باشد كه موجب تحريك و قرمزي پوست گردد. از مصرف كرم يا لوسيون هاي چرب بعد از اصلاح خودداري كنيد.

 – مواد آرايشي و حتي ضدآفتاب مصرفي بايد از نوع فاقد چربي باشند. – آب و هواي گرم و ورزش شديد مي تواند موجب تشديد آكنه شوند. خنك نگه داشتن محيط سكونت و ورزش هاي سبك (مثل شنا) مي توانند كمك كننده باشند.

تا حد امكان از قرار گرفتن در موقعيت هايي كه اثرات روحي شديد بر روي شما مي گذارند، خودداري كنيد و خونسردي و آرامش خود را حفظ كنيد.

– به اندازه كافي استراحت كرده و بخوابيد.

– نور خورشیدمعمولا باعث بهبودي آكنه مي شود ولي گاهي تماس – نور خورشيد معمولا طولاني مدت با نور خورشيد به خصوص هنگامي كه از درمانهاي موضعي آكنه نيز استفاده مي كنيد، موجب تشديد آكنه مي شود.

–  مصرف سبزيجات تازه بسيار مفيد است.

–  يبوست در بروز آكنه دخالت دارد، در صورت داشتن يبوست، متابوليست هاي سمي به راحتي دفع نمي شوند و به لايه هاي پوست رانده مي شوند، بنابراين، يبوست را برطرف كنيد.

 – آب زيادي بنوشيد. آب زياد به دفع سموم بدن كمك مي كند.

 – مصرف روغن هاي نباتي و حيواني، گوشت قرمز: الكل، سودا، نوشابه هاي گازدار، شكر و قند، غذاهاي سرخ كرده را كاهش دهيد. اين غذاها در اكثر افراد موجب تشديد آكنه مي شوند.

– مصرف نمك هاي ید دار را کاهش دهید.

ويتامين c ،روي (Zinc) و بتاكاروتن اثرات مفيدي بر آكنه دارند. لذا استفاده از آنها توصيه مي شود. – صابون ها و شستشودهنده هاي مختلفي در بازار وجود دارد. انتخاب نوع مناسب با پوست، تأثير چشمگيري بر بهبود آكنه دارد. در انتخاب اين ً محصولات حتما با داروساز مشورت كنيد.

 – از روش هاي كاهش استرس مانند «مديتيشن»، يوگا، نفس عميق بهره بگيريد.

 – تشخيص نوع پوست (چرب، معمولي يا خشك) براي تعيين روش درماني و انتخاب نوع شوينده ها يا دفعات شستشو ضروري است. با روش زير مي توانند نوع پوست خود را مشخص كنيد:

چنانچه صبح بعد از برخاستن از خواب، صورت را با آب و صابون شسته و خشك كنيد و هيچ تركيبي استفاده نگردد، طي روز به طور مرتب با انگشت بر روي بيني كشيده شود، اين كار بايد تا 5 بعدازظهر ادامه پيدا كند. اگر از صبح روي بيني احساس پوسته پوسته شدن به وجود آمد و تا 5 بعدازظهر هيچ چربي بر روي پوست احساس نگرديد، پوست بسيار خشك است. اگر پوست بيني پوسته پوسته و چرب نشد، پوست خشك است. چنانچه پوست در بيني در ساعت 5 فقط كمي چرب شد پوست معمولي است. اگر هنگام ظهر پوست خيلي چرب شده باشد پوست چرب است. اگر يك ساعت بعد از شستشوي صبحگاهي پوست بيني چرب شده باشد، پوست از نوع خيلي چرب است. اگر ساعت 5 پوست بيني چرب ولي پوست گونه ها خشك باشد، پوست از نوع مختلط است. توصيه هايي در مورد درمان آكنه انتخاب روش درماني آكنه بايد تحت نظر مستقيم پزشك صورت گيرد، لذا به شدت توصيه مي شود در مورد درمان آكنه از روش هاي خودسرانه اجتناب ً باعث بغرنج تر شدن وضعيت درمان مي شود. توصيه هاي گردد، زيرا معمولا زير را هنگام درمان ضايعات آكنه به خاطر داشته باشيد:

آكنه به رغم ظاهر ساده بيماري، ملاحظات درماني بسياري را مي طلبد كه يك پزشك بايد هنگام درمان مدنظر داشته باشد، لذا به صرف شباهت هاي نوع آكنه خود با يك بيمار ديگر، اقدام به تهيه و مصرف دارو هايي مشابه با درمان تجويز شده ديگران ننماييد. اين كار كه در ايران بسيار شايع است، معمولا باعث بدتر شدن ضايعات آكنه و حتي عوارض جانبي فراوان براي بيمار مي شود.

– دوره درمان آکنه معمولا بين 3 تا 6 ماه طول مي كشد و حتما بايد دوره كامل درمان كه توسط پزشك تعيين مي گردد، كامل گردد. درمان هاي ناقص معمولا نه تنها موجب بهبود آكنه نمي شوند، بلكه موجب مقاوم شدن آكنه به درمان و ً بدتر شدن وضعيت جوش ها و يا جاي جوش ها مي شود. درمان ناقص معمولا شامل مصرف دارو به مدت كمتر از سه ماه (يا دوره درمان تعيين شده توسط پزشك) يا عدم مصرف كامل داروها و حذف يك يا تعداد بيشتري از داروها توسط فرد است لذا اكيداً توصيه مي شود هنگامي درمان آكنه را شروع كنيد كه تصميم قطعي براي درمان قطعي آكنه داريد و حتما قصد داريد داروها را به طور كامل مصرف كنيد.

 – يكي از مهمترين مشكلات درمان آكنه، به ويژه در ايران، ايجاد تغييرات خودسرانه بيمار، در نوع يا تعداد داروهاي مصرفي است. براي مثال برخي بيماران از مصرف آنتي بيونتيك هاي تجويز شده خودداري مي كنند و فقط ساير داروهاي خود را استفاده مي كنند، يا گروهي ديگر در صورت عدم تجويز آنتي بيوتيك خوراكي، به صلاحديد خود، اقدام به تهيه آنتي بيوتيك ها مي نمايند.

این کار معمولا موجب عدم جواب گیری بیمار می شود. درمان آکنه معمولا چند دارویی است، زیرا همانطور که در قسمت اول این مقاله توضيح داده شد، عوامل متعددي در ايجاد بيماري نقش دارند، لذا طبيعي است كه در هنگام درمان نياز به چند دارو براي حذف كليه عوامل ايجادكننده آكنه وجود داشته باشد.

–  در بسياري از روش هاي درماني، طي هفته هاي دوم تا چهارم، آكنه تشديد مي شود (به خصوص مواردي كه از رئنيوئيدهايي مثل ترتنيوئين و ايزوترتنيوئين ً يك اتفاق طبيعي است و نتيجه در درمان استفاده شده باشد). اين حالت معمولا خروج جوش هاي زيرپوستي از اعماق پوست و رسيدن به سطح پوست است. ادامه درمان موجب بهبود اين جوش ها مي شود، لذا نگران نباشيد و درمان خود را ادامه دهيد. مگر اينكه شدت جوش ها بسيار زياد باشد. در اين صورت ً نيز حتما با پزشك خود تماس بگيريد و از تغيير خودسرانه در داروهاي خود اجتناب كنيد.

 – سعي كنيد دوره سه تا شش ماه درمان را حتما زيرنظر يك پزشك ادامه ً موجب مي شود درمان ها از يك روند دهيد، مراجعه به پزشكان متعدد معمولا موجب می شوند درمان ها از یک روند منطقي خارج گردد و بيمار پاسخ كافي از درمان دريافت نكند.

– هنگام دريافت داروها، حتما از پزشك يا داروساز خود نحوه مصرف دقيق داروها، عوارض جانبي مصرف اين داروها، و نكاتي را كه بايد هنگام مصرف داروها رعايت كنيد، بپرسيد. در بسياري از موارد عدم اطلاع از نحوه صحيح دارو موجب بروز عوارض جانبي و كاهش اثربخشي داروها مي شود، براي مثال داكسي سيكلين (يك آنتي بيوتيك خوراكي پرمصرف در درمان آكنه) را نبايد با شير، ماست و ساير لبنيات استفاده كرد. در اين حالت جذب اين دارو كاهش مي يابد. يا به عنوان مثال، از فرآورده هاي حاوي ترتينوئين نبايد در طي روز و در حضور نور مستقيم استفاده كرد زيرا موجب بروز آفتاب سوختگي در بيمار و التهاب و قرمزي شديد پوست بيمار مي شود.

 – يكي از مشكلاتي كه بسياري از بيماران مبتلا به آكنه با آن مواجه هستند، مسأله مقاومت ميكروبي عوامل ايجادكننده آكنه هستند. استفاده بي رويه از آنتي بيوتيك ها موجب شده است كه بسياري از ميكروب هاي ايجادكننده آكنه به برخي آنتي بيوتيك ها مقاومت پيدا كنند. لذا توصيه مي شود در صورت تجويز آنتي بيوتيك ً ها حتما دوره درمان را كامل كنيد و آنتي بيوتيك هاي خود را سرساعت مشخص استفاده نماييد. در ضمن پس از پايان دوره درمان، با پزشك خود در مورد ادامه درمان مشورت نماييد و در صورتي كه مصرف آنتي بيوتيك را كافي دانسته و ادامه درمان آنتي بيوتيك را براي بيمار ضروري نمي دانستند بلافاصله مصرف آنتي بيوتيك را قطع كرده و از ادامه مصرف خودسرانه دارو خودداري كنيد.

 – دوره درماني خود را به طور مستمر و بدون فاصله انجام دهيد. براي مثال اگر قرار است به طور ماهانه به پزشك خود مراجعه كنيد و داروهاي خود را ً دريافت كنيد، حتما مراعات نماييد كه در زمانهاي مقرر نزد پزشك خود مراجعه ً موجب به هم خوردن وضعيت درمان و فرماييد. تأخير در مراجعه، معمولا كاهش اثربخشي آن مي شود. كلام آخر آكنه يا جوش غرور جواني يك بيماري كنترل شونده است و برخلاف باور عمومي مبني بر اين كه «آكنه درمان ندارد» درمان هاي مناسب و مؤثري براي ً درمان اين بيماري وجود دارد. تنها مشكل درمان، زمان نسبتا طولاني لازم براي درمان (3 تا 6 ماه) است كه موجب مي شود برخي بيماران درمان را ناقص رها كنند. بنابراين توصيه مي شود اگر مبتلا به آكنه هستيد، به جاي خوددرماني يا گوش كردن به توصيه هاي ديگران، تحت نظر يك متخصص پوست به مدت 3  تا 6 ماه قرار گيريد تا درمان كامل گردد. مطمئن باشيد پس از اين دوره درمان، از دست آكنه رها خواهيد شد.

تالیف: دکتر مرتضی شفقی خالکی

حجم فایل: 206KB

به اشتراک گذاری

Leave a Comment